chob sazeh

چوب

مقدمه:

چوب یا به طور کلی درخت نیز مانند سنگ بعلت عمر طولانی که دارد مورد مطالعه قرار می گیرد و در مورد آنکه معلوم کنیم دقیقا بشر از چه تاریخی چوب را مورد استفاده  قرار داده است باید بگوییم که انسان غار نشین از چوب استفاده می کرده است.

چوب به علت مصارف مختلفی که دارد در اغلب صنایع مورد استفاده قرار می گیرد  مانند صنایع ساختان، کاغذ سازی  ، دارو سازی (ساختن الکل)، مجسمه سازی و قالب سازی و…

امروزه به علت ازدیاد جمعیت و احتیاج به ساختمان های بلند و چندین طبقه و همچنین با وجود وارد شدن مصالح مقاوم  مانند فولاد و سیمان که میتواند  نیروهای فشاری عظیمی  را تحمل  نماید  رفته رفته چوب به عنوان عنصر اصلی  و بار بر جای خود را به فولاد  و سیمان واگذار کرده  و اکنون فقط در قسمت های فرعی در صنعت ساختمان شسازی مورد استفاده قرار میگیرد. مانند در و پنجره ، کمد،کتابخانه ، قالب بندی برای بتن ، حصار دور کار گاه تخته زیر پا ، دار بست و …

مشخصات

ساختمان چوب :

جسمی بیولوژیکی است که تشکیل شده است از آب و سلولز و مقدار کمی خاکستر کانی های مختلف ،مقدار سلولز در چوب حدود ۶۰% وزن ان میباشد که تشکیل دهنده  ساختمان اصلی چوب و قسمت مقاوم آن است و مقدار خاکستر و سایر مواد در حدود ۴۰% و حتی بیشتر وزن آن را تشکیل می دهد .

مقدار آب در چوب بر حسب نوع درخت متفاوت بوده است

 

درخت میزان آب
افرا ۳۷%
توسکا ۵۱%
تبریزی ۶۱%

آب درخت به فصلی از سال که درخت قطع می شود بستگی دارد.

کار کردن چوب :

در اصطلاح نجاری به چوبی که در اپر تغییرات درجه حرارت و تغییر میزان رطوبت شکل خود را حفظ کرده و یا تغییر حجم پیدا م یکند می گوییند  که چوب کار کرده است.چوب در اثر میزان آب موجود در آن تغییر حجم میدهد در نتیجه چوب که خشک شده باشد یعنی آب درون آن به مقدار معینی تحلیل پیدا کرده است.

باید توجه داشت که چوب جسمی است هیگرسکپیک (Hygroscopic) موادی که دارای خاصیت جذب و دفعرطوبت هستنند. بدین معنی اگر چوب خشک در محیط مرطوب قرار گیرد رطوبت جذب می کند و اگر رطوبت محیط از رطوبت چوب کمتر باشد چوب به محیط  رطوبت  میدهد.

اب موجود در چوب به دو دسته تقسم میشود :

  1. آب آزاد که در حفره های بین سلولی و فضای خالی درون چوب وجود دارد.
  2. آب پیوسته که به سه صورت دیده می شود.

الف) آب ملکولی :ابن اب در ساختمات ملکولیچوب وجود دارد و به اب موجود در کریستال های نمک طعام و یا آب موجود در کریستال های نبات های تهیه شده وسیله قنادی ها شباهت دارد  این آب در اثر خشک شدن از بین نمی رود.

ب) آب آغشتگی : این آب دیوار های بافت های چوب را آغشته می کند.

ج)آب موجود در رگه های موئین که به آن آب شعریه هم میگویند که در صد معینی می باشد.

اگر از چوب خشک در مقابل تغییرات شدید رطوبت محیط حفاظت شود تغییر ابعاد محسوسی در آن ایجاد نخواهد شد.

درصد روطوبت چوب برای کارهای مختلف متفاوت بوده است.

محل استفاده درصد آب
داربست و تیر های برق ۲۰ تا ۲۵
صندوق سازی و کارهای ساختمانی ۱۵ تا ۱۸
در و پنجره و نمای بیرونی ساختمان ۱۴ تا ۱۶
پارکت، مبلمان و تزیینات اتاق ها و غیره ۱۰ تا ۱۲
سایر کار های ظریف ۸ تا ۱۰

چوب یک بافت سلولزی الی می باشد که ساخته شده است از نزدیک به۵۰% کربن نزدیک به ۴۰% اکسیژن و نزدیک هیدروژن+ ۱% وزنی ازت و کانی

تاب کششی چوب از تاب فشاری آن بیشتر است.

چوب میسوزد ، می پوسد، کپک میزند ، موریانه آن را می خورد و جز اینها

کار کردن با چوب آسان است نسبت به وزن کمش تاب زیاد دارد.گرمابندب آن خوب است  و خیلی کم گرما از آن عبور می کند.

ساختمان درخت:

در برش عرضی تنه درخت سه بخش جدا از همدیگر دیده می شود:

۱-مغز: که نمی شود روی آن بارگذاشت.

۲-پوست: که مصرف ساختمانی ندارد (برای ساخت نئوپان استفاده می شود)

۳-چوب : که می شود بر آن بار گذاشت که ۸۵ تا ۹۵ درصد حجم وزن تنه درخت را تشکیل می دهد.

روی برش عرضی تنه درخت دایره های هم مرکزی دیده می شود که نشان دهنده سن در خت است . رنگ این دایره ها از سوی درون (چوب بهاره) روشن و از سوی بیرون (چوب پاییزه) تیره است.(چوب پاییره توپرتر از چوب بهاره است  )پهنای این دایره ها نشانه وزن فضای چوب ،همجنس بودن و چگونگی آب و هوای سال رویش آن است.

در خت هایی که چوبشان در ساختمان مصرف می شود دو دسته اند :

  • سوزنی برگان که برش عرضی درخت سوزنی برگ ساده، منظم و هندسی است(سرو ،کاج)
  • پهن برگان که برش عرضی درخت پهن برگ در هم میباشد (بلوط ،افرا، اقاقیا، توسکا،راش،چنار،سنوبر ،بید)

هرچه دایره های سن درخت سوزنی برگ به همدیگر نزدیک تر باشد

مصرف چوب های سوزنی برگ بیشتر از پهن برگان است.

سوزنی برگان از پهن برگان سریعتر رشد می کنند و هرچه دایره های سن درخت پهن برگ پهن برگ پهن تر باشد تاب چوب آن بیشتر است.

بریدن درخت:

درخت رابیشتر با تبر می برند از سوی که درخت باید روی زمین بیفتد پای آن را گود می انداختند سپس سوی دیگر را می بردند تا هنگام افتادن روی زمین تنه درخت در پای درخت لاش نشود درخت را با اره دستی و اره موتوری و اره برقی می برند .در جایی که بخواهند جنگل را ریشه کن یا نو کنندپس از بریدن درخت رشه آن را هم بیرون می آورند در جاهایی که برای بریدن تنه درخت بریده راه زمینی یا راه آبی نباشد آن را با هلیکوپتر از درون جنگل باللا می کشند فصل بریدن درخت برای تاب چوب یکسان است.

درخت را بیشتر در فصل پاییز که شیره آن کم است میبرند .در فصل بهار و آغاز تابستان که شیره درخت زیاد است  قارچ ها و انگل ها به درخت بریده یورش می برند و به چوب آن آسیب می رسانند .تنه درخت پوست کنده را نباید در آفتاب گذاشت که یک پهلوی آن خشک شده و جمع می شود و پهلوی دیگر آ« ترک بخورد. باید دور تا دور تنه درخت یکنواخت خشک گردد.

تنه درخت هنگام خشک شدن دو جور ترک می خورند

۱-از بیرون به درون  این هنکامی است که یک سوی تمه اش خشک گردد.

۲-از درون به بیرون که دیده نمی شود برای جلوگیری از این ترک  می توان دو سر بریده تنه درخت را گل مالی کرد یا ب کیسه پلاستیکی پوشاند تا آب درخت زود نپرد و از درون به بیرون ترک نخورد گذشته از این دو رو در تند باد هم ترک می خورد.

بریدن الوار تخته:

تنه درخت را به شکل چوب چار تراش  یا الوار یا تخته با اره دستی یا موتور برقی  یا تسمه ای یا صفحه ای می برند. اره ها تکی یا گروهی ،شاغئلی یا افقی کار می کنند.

خشک کردن چوب:

چوب درخت های تازه بریده تا ۲۰۰% وزن چوی خشک آب دارند پیش از مصرف کردن باید آب چوب را گرفت و آن را خشک کرد در چوب تر ۲ جور آب هست آب نم و آب آزاد تا ۳۰% از آب درون چوب آب نم می باشد که به بدنه های تارهای چوب چسبیده است نزدیک به ۳۰% از آب درون چوب آب آزاد می باشد که در جاهی خالی درون چوب وجود دارد آب درون چوب های درختانچهن برگ از ۱۰تا ۱۳۰% و آب درون چوب هاب درختان سوزنی برگ از ۴۰ تا ۱۷۰% وزن چوب خشک آن اندازه گیری شده است.

چوب های خشک شده بازاری تا ۲۰% وزنشان ،چوب های نیم خشک ۲۰ تا ۳۰%و چوب های تر بیش از ۳۰% وزنشان آب دارند.

در ساختمان باید چوب خشک مصرف شود چوب نبم خشک باید در جایی مصرف گردد که با گذشت زمان خشک شود.در ساختن تونل و جاهایی که فشار زمین را نتوان پیش بینی کرد چوب تر استفاده می شود تا از فشار زمین تا اندازه ای پیروی کندکمی خم شود بدون آنکه بشکند.

ناخوشیهای چوب:

بیشتر با نم کشیدن چوب پیدا می شود چوب اگر همیشه زیر آب بماند یا همیشه در هوای خشک زیاد دوام میکند.هوای نمناک بویژه کم و زیاد شدن نم هوا به چوب آسیب می رساند .اگر چوب پی د پی زیر آب و در هوا بماند زود خراب می شود.

در جاهای نمناک چوب کپک میزند(قارچ می گذارد)و خراب می شود.

موریانه ها در زمین های خاک رسی نمناک زندگی میکنندآ«ها چوب سفید و سست را می خورنداما چوب های سخت و صمغی را نمی خورند.برای جلوگیری از آسیب رساندن موریانه باید چوب سفید را با قیر آبکی یا قطران اندود کرد یا روی سرچوب سفید را که درون دیوار کار گذاشته می شوند دوغاب گچ ریخت یا روسوزشان کرد

ویژگی های چوب های ساختمانی

۱-وزن چوب :

وزن ویژه چوب ۵۵/۱ و وزن فضایی آن ۰٫۱ تا t/m31.3 وزن فضایی چوب ها گویای تاب،برجهندگی و سختی آنه است و یک اندازه نیستندوزن فضایی چوب های یک درختهم یکسان نیستند.چوب بهاره سبکتر از چوب پاییزه استوزن فضایی چوب های ساختمانی که در هوا خشک شده و نزدیک به ۱۲% وزنشان آب داشته باشد t/m30.46 تا۷۱% اندازه گیری شده است.

۲- تاب و برجهنگی چوب:

تاب هر چوب بستگی به آب درون آن دارد چوبی که ۵% وزنش آب داشته باشد بیشترین تاب را دارد تاب و برجهنگی چوب نسبت به وزنش زیاد است و با زیاد شدن وزن فضایی چوب افزایش می یابد.

تاب خمشی چوب نسبت به وزنش زیاد است و با زیاد شدن وزن فضایی چوب افزایش می یابد.

تاب خمشی چوب نسبت به وزن فضایی آن زیاد است.

هر چه وزن فضایی چوب بیشتر باشد تاب آن زیاد تر است.هر چه نمناک شود تاب آن کاهش میابد.با بارگذاری همیشکی به چوب و با گذشت زمان تاب چوب کم میگردد.

تاب کششی چوب دنبال تارهایش تا ۱۰ برابر عمود بر تارهای آن است.

تاب کششی چوب دنبال تارهایش ۶۰ تا ۲۰۰ و تاب فشاری آن ۳۰ تاn/m2 80 است.

تاب برشی چوب دنبال تارهایش و عمد بر تارهایش کمتر است.

به چوب های ساختمانی بسته به جنس و چگونگی عمل آورن آن ها می شود با توجه به جدول زیر بارگذاشت.

چوب های سوزنی برگ
خمشی ۷ تا ۱۳ N/mm2
کششی دنبال تارها تا ۱۵ N/mm2
فشاری ۶ تا ۱۱ N/mm2
برشی تا ۰٫۹ N/mm2
فشاری عمد بر تارها ۲ تا ۲٫۵ N/mm2

 

تخته چوب های سوزنی برگ به هم چسبیده
خمشی ۱۱ تا ۱۴ N/mm2
کششی دنبال تارها ۸٫۵ تا ۱۰ N/mm2
فشاری ۸٫۵ تا ۱۱ N/mm2
برشی تا ۱۲ N/mm2
فشاری عمد بر تارها ۲ تا ۲٫۵ N/mm2
  • خوبی و بدی چوب های ساختمانی:

چوب سبک است. کار کردن با چوب آسان است .صدا و گرما گذرانی چوب کم است .ضریب گرما گذرانی چوبKcal/mhcº ۰٫۰۶  تا ۰٫۲۸ است.

گرما گذرانی چوب دنبال تارهایش دوبرابر عمد بر تارهایش است و با زیاد شدن وزن فضایی و نمناکی چوب افزایش می یابد.

پس از پرداخت کردن و رنگ الکلی زدن روی چوب سخت ،نمای زیبا پیدا میکند و میشود آن را روی تخته های فنری،ورق های برنجی یا آلمینیومی چسباند و برای آرایش دیوار های درونی ساختمان مصرف کرد.

چوب هایی که در ساختمان مصرف می شود

چوب به دو صورت در ساختمان مصرف می شود یکی بطور مستقیم مانند در وپنجره ،کمد،کابینت و دوم بطور وابسته در صنایع دیگر مانند قالب بندب برای ریختن بتن ،تخته زیر پا برای بنایی و…

برای انتخاب چوب هایی که به طور وابسته در ساختمان مورد استفاده قرار می گیرد معمولا دقت بالایی منظور نمی گرددهمین قدر که چوب یا تخته بتواند بارهای وارده را تحمل کند کافی است ولی برای آن قسمت از چوب که به صورت مستقیم استفاده می شود دقت بیشتری به عمل می آید از جمله رنگ چوب،خشک بودن چوب،نقش رویش و دوام انکه به ذکر چند نمونه ازآن میپردازیم:

۱-نئوپان:

تخته ای است که از خرده چوب و چسب ساخته شده و بیشتر در ساختن میز ،کمد و طبقه بندی کمدها ، قفسه بندی ،کابینت آشپزخانه و حتی ساختن در های ورودی اتاق ها بکار می رود بعلت آنکه نئوپان تغییر شکل نمیدهد و در مقابل رطوبتباد نمی کند و از طرفی قیمت آن نسبت به چوب ارزانتر است  مورد استفاده قرار می گیرد.برای ساختن نئوپان شاخه های باریک درختان که برای ساختن الوار مورد مصرف ندارند  همچنین چوب های کوتاه و خرده و به طور خلاصه هر نوع چوبی را که در کارهای دیگر مصرف نمی شود.

۲-تخته سه لا:

به تخته هایی که از چند لایه نازک روکش که بوسیله چسب و همدیگر چسبیده شده اند تخته سه لا می گویند تعداد لایه های  تخته سه لا ممکن است ۳ ۵ یا۷ و حتی ۹ لایه باشد در بازار کار به این تخته بعلت فنری بودن تخته فنری هم می گویند ضخامت هر لایه در حدود ۱٫۵میلیمتر است و آن ها را طوری روی هم میچسبانند که الیاف هر لایه عمد بر الیاف لایه های زیری و رویی خود باشد. در اثر همین مطلاب تخته سه لاها دارای مقاومت بسیار خوبی بوده و خصوصا در مقابل رطوبت هوا تغییر شکل نمی دهد.

۳- روکش:

همانطور که گفته شدبعضی از چوب ها دارای نقش ها و رنگ های بسیار زیبا و جالب هستند مانند چوب ها هاب ملچ،راش،گردو،توسکا،ماهاگونی و غیره که بشر به آنها علاقه داشته ولی تقاضای بیش از حد و مقدار محدود آن در طبیعت باعث بالا رفتن قیمت آن شد برای رفع این مشکل بشر به فکر افتاد که چوب های خوش رنگ و خوش نقش را به صورت ورقه های نازک تولید کند.

۴-فیبر:

از ضایعات کارخانه های چوب بری و خورده ریز آنها و س شاخه ها و چوب هایی که به عنوان هیزم مورد استفاده قرار میگیرد ساخته می شود.از فیبر برای کار های مبل سازی،قسمت پشت قفسه های لباس و کتاب و در صنایع بسته بندی مورد استفاده قرار می گیرد و همچنین برای پوشش روی در های ورودی اتاق از فیبر استفاده می شود.وزن آن بین ۰٫۳۵ گرم بر سانتیمتر مکعب برای فیبر نرم و ۱٫۳۵گرم بر سانتیمتر مکعب برای فیبرمقاوم است.

۵-فرمیکا:

برای آنکه فیبر در مقابل رطئبت مقاومت بیشتری داشته باشد و همچنین دارای نقش و رنگ زیبایی باشد یک روی آن را به وسیله لعاب های ملامینه با رنگها و نقش های مختلف می پوشانند و به آن فرمیکا گویند از فر میکا در صنعت مبل سازی و وسایل زندگی میز و صندلی  و کتابخانه استفاده می شود.

۶-پارکت یا فرش چوبی:

برای ساختن پارکت از قطعات کوچک چوب استفاده می نمایند این فرش از نظر اقتصادی مقرون به صرفه است چوبی که برای ساختن پارکت استفاده می شود باید دارای مقاومت در مقابل سایش باشد و همچنین دارای نقش زیبایی باشد در ابتدا برای ساختن پارکت فقط از چوب گردو  استفاده می شود ولی بعدها به علت  گرانی چوب گردو از چوب های دیگری مانند راش ، بلوط و.. استفاده می شود ضخامت پارکت حدود ۴ تا ۵ میلیمتر است.

 کیفیت حرارتی چوب

۱-هدایت حرارتی چوب :

کیفیت فوق در چوب مشخص کننده قدرت رسانایی و انتقال انرژی حرارتی این جسم استکه در عین حالدرجه عایق بودن و مقاومت آنرا در برابر گرما نیز بیان کند.

برای نشان دادن هدایت حرارتی چوباز عامل مخصوص به نام ضریب (رسانایی حرارتی چوب) استفاده می کنند که عبارت است از مقدار کالری که در مدت یک ساعت از قطعه چوبی به سطح یک متر مربع به ضخامت یک متر در بین دو سطح آن که اختلاف گرمای آن ۱۰۰ درجه است جابه جا شود و به طور کلی بین این عوامل رابطه زیر برقرار است

K = ضریب هدایت حرارتی

Q= مقدار گرمای جابه جا شدن(به کالری)

D= فاصله بین دو سطح

A= سطح عمود به جهت جریان حرارت (متر مربع)

T= زمان عبور (ساعت)

t1,t2= به ترتیب درجه حرارت سطوح سردو گرم (درجه) می باشد

هدایت حرارتی چوب نسبت به سایر اجسام بسیار کم است و به علاوه میتوان از تبدیل چوب فرآورده هایی به دست آورد که باز هم هدایت حرارتی کمتریاز ماده اولیه آن داشته باشند . نظیر تخته خرده چوبو فیبر های عایق که در عایق کردن اتاق ها به کار می رود.

۱- تغییر هدایت حرارتی چوب:

هدایت حرارتی چوب در جهات مختلف آن متفاوت است به طوری که در جهت محوری مقدارش به ۲ تا ۲٫۵ برابر جهت عرضی میرسد وهدایت حرارتی جهت شعاعی به طور محسوسی بیش از جهت مماسی است . هدایت حرارتی وابستگی شدیدی به ساختمان و وزن مخصوص گونه چوبی دارد و هر قدر چوب سبک تر باشد هدایت حرارتی آن کمتر است . مثلا چوب بالزا که سبکترین گونه هاست بهترین عایق حرارتی نیز می باشد.

هدایت حرارتی چوب هم بستگی مستقیم به رطوبت آن داردو چنانچه به وزن مخصوص (di) حدود ۰٫۵ g/cm داشته باشیم تغیرات هدایت حرارتی آن در رطوبت های مختلف چنین است.

جهت آشناییبا حدود تغییراتضریب هدایت حرارتی چوبها ی مختلف و مقایسه آن با سایر اجسام میتوان به جدول (۱۸) مراجعه کرد.

بدین ترتیب ضریب نا چیز هدایت حرارتی چوب مخصوصا هنگامی که رطوت آن کم است از امتیازاتی استکه این ماده را در مصارفی نظیر ساختمان ، اتاق های متحرک ،( واگن ، اتومبیل ) و در مناطق سرد سیر و چه در مناطق حاره استفاده میشود.

۲- گرمای ویژه چوب:

گرمای ویژه چوب خیلی زیاد است و عملا برای افزایش ۱۰ درجه حرارت(t2) چوب از حالت اولیه اش (t1) محتاج به مقدار زیادی انرژی حرارتی هستیم . این خاصیت بسیار جالب توجه است زمانی که آن را با هدایت حرارتی نا چیز چوب بررسی کنیم . در حقیقت هر یک از دو عامل فوق مکمل دیگری است . در نتیجه این دو خاصیت چوب هرگز در برابر خورشید،بر خلاف فلزات سطحش سوزانده نخواهد شد و در محیط بسیار سرد یخ نمی زند و خواصی که تهیه کبریت را منحصرا به چوب اختصاص می داده اند.

در نشان دادن گرمای ویژه همانند سایر اجسام از ضریب مخصوص به نام C  استفاده می کنند.

Q= مقدار کیلو کالری لازم                            Q=mc(t1-t2)                یا

M= جهت افزایش حرارت کیلو گرم

گرمای ویژه چوب بر خلاف هدایت حرارتی این ماده با ساختمان و وزن مخصوص آن همبستگی ندارد ولی با مقدار رطوبت و حرارت محیط مقدارش عوض می شود . در نتیجه می توان گفت که کلیه چوب ها در رطوبت و حرارت یکسان گرمای ویژه مشابهی دارند .که در محاسبات چوب خشک کنی به طور متوسط ۳ در صد منظور می شود.

برای مقایسه گرمای ویژه چوب با سایر اجسام میتوان به اعداد زیر توجه کرد.

۳- تغییر ابعاد چوب در برابر حرارت

تغییر ابعاد چوب در برابر حرارت در مقایسه آن نسبت به رطوبت تقریبا قابل اغماض است . و در نتیجه چوب مانند سایر جامدات با افزایش حرارت ازدیاد حجم پیدا می کند . از سوی دیگر میتوان گفت که دو عامل حرارت و رطوبت در تغییر ابعاد این ماده تواما عمل می کنند . و بر روی یکدیگر اثر متقابل می گذارند.به عبارت دیگر افزایش حرارت سبب تبخیر و هدر رفتن آب چوب گشته و چنانچه قبلا هم بحث کردیم نتیجه آن موجب هم کشیدگی چوب می شود.

ضریب که عبارت است از تغییر بعد چوب به ازاء تغییر ۱ درجه حرارت برای این جسم بسیار ناچیز است و اندازه گیری آن کار بسیار دقیق و حساسی است ، ضریب  در جهات مختلف چوب متفاوت است ودر جهت محوری مقدارش درحدود ضریب انبساط جهت شعاعی و جهت مماسی است اختلاف را میتوان در تفاوت طرز قرار گرفتن عناصر چوبی دانست.

ضریب انبساط چوب کیفیتی است مستقل از وزن مخصوصو گونه چوب ولی با ازدیاد رطوبت سریعا افزایش می یابد.

۴- قابلیت سوخت و قدرت گرمازایی چوب

برای مشخص کردن یک جسم قابل سوخت۶ خاصیت بر آن معین می گردد.

الف- آستانه آتش گیری :

که بر حسب گونه ، ابعاد نمونه ، حالت جنسی و حرارت هوای مجاور آن متفاوت است . تا حرارت ۱۰۰ الی  ۱۰۵ درجه سانتیگراد چوب تدریجا آب آغشتگی را از دست داده همکشیده شده ترک میخورد و تغییر شکل می دهد واز حرارت ۱۵۰ تا ۱۷۰ درجه چوب شروع به تغییر رنگ کرده و بوی مخصوص می دهد و از ۱۷۰ درجحه به بالا گازهای co و co2 متصاعد شده و به همراه بخار آب آن مقدار اسید الکل ،سیتیک و قطران موجود است و این حالت تا حدود ۲۷۰ درجه ادامه می یابد ودر ۲۷۰ یا ۲۸۰ چوب از خود حرارت ساطع کرده و گازهای  co و co2 کاهش یافته و تصفیه گازهای اسیدی الکل ها و قطران به حد اکثر می رسدو حرارت چوب خود به خود ۴۰۰ درجه بالا می رود . عمل حرارت ۲۷۰ و ۲۸۰ آستانه آتش گیری چوب است و تا این حد فقط سطح چوب آتش می گیرد .

ب-حرارت سوخت چوب :

که بعد از آستانه آتش گیری است جوب شروع به سوختن کرده و قسمت های عمیق تر آن تجزیه می شود و چنانچه چوب خشک باشد حرارتش به ۱۸۰۰ درجه می رسد ولی در چوب های مرطوب(حدود ۲۵ در صد رطوبت) این مقدار حرارت از ۱۳۰۰ تجاوز نمیکند.

ج- قدرت گرما زایی چوب:

مقدار گرمایی که یک کیلو چوب خشک از خود ساطع می کند مبنا قرار میدهند عمل این مقدار بر حسب انواع گونه ها فرق می کند چنانکه چوب های سبک و پهن برگان انرژی حرارتی کمتر از چوب های سنگین و سوزنی برگان تولید می کنند.

جدول صفحه ۱۰۳

به علاوه اینکه قدرت گرمازایی چوب با افزایش مقدار رطوبت آن کاهش میابد مثلا اگر چوبی قدرت گرمازایی اش در ۰%رطوبت  Kcal4500 در رطوبت هابی ۲۰% و ۴۰% این مقدار به ترتیب ۳۶۵۰ و ۳۰۰۰ کیلو کالری تنزل پیدا میکند.

د-مقدار اکسیژن لازم جهت سوختن چوب:

ابتدا باید چگونگی عناصر تشکیل دهنده چوب پی برد به طوری که می دانیم قسمت اعظم ماده سوختنی چوب را کربن تشکیل می دهد و در چوب خشک حدود ۵۰% کربن ، ۶% هیدرژن ،۴۲% اکسیژن و تقریبا ۱% مواد معدنی (خاکستر) در چوب وجود دارد و به طور متوسط برای سوختن یک کیلو چوب حدود ۱٫۳۳ کیلو گرم اکسیژن تقریبا معادل ۴٫۶ متر مکعب هوا لازم است که این مقدار تئوری بوده ولی عملا به دلیل برخی از گاز های قابل اشتعال حاصل از چوب های لازم جهت سوختن یک کیلو چوب تقریبا برابر ۷ متر مکعب هوا می باشد .

جهت مقایسه با سایر مواد می توان ذغال سنگ را مثال زد که برای یک کیلو سوختن از آن ۱۵ تا ۱۷ متر مکعب هوا لازم است.

ه-راجع به تصفیه انواع بخارات و گازها:

چنانچه متذکر شدیم در حرارت ها ی کم تا ۱۰۰ درجه بخار آب از چوب خارج می شود که به شکل دودی سفید در فضا پراکنده می شود پس از این مرحله گاز کربنبک و اکسید کربن از چوب خارج و کمی قطران که گاز های اسیدی در آنها نیز موجود است. در این هنگام گازهای Co و Co2 حداکثر مقدار خود را دارا هستند تا (۲۸۰) از مقدار گاز های مذکور حدود ۳۰ درصد قابل اشتعال است و بقیه Co2 است  از حرارت ۳۵۰ به بعد تقریبا کلیه گاز های حاصل از چوب آتش گیر بوده و تدریجا هیدروژن نیز متصاعد می شود.

جدول های صفحه ۱۰۴

 

و- مقدار خاکستر جوب که تقریبا مقدارش به یک در صد میرسد

قابلیت الکتریکی چوب

د راین مورد دو خاصیت مورد بررسی قرار می گیرند که عبارتند از

  • مقاومت و هدایت الکتریکی چوب

به طور کلی چوب اگر کاملا خشک باشد در برابر جریان برق عایق است ولی هر قدر رطوبت آن بیشتر شود هادی بهتری خواهد بود و از مقاومت الکتریکی آن کاسته می شود

شکل صفحه ۱۰۷ نمایش رابطه رطوبت و مقاومت الکتریکی چوب

و شکل صفحه ۱۰۸ نمایش رابطه بین رطوبت چوب و هدایت الکتریکی در هر دو حالت مشاهده می شود که چنانچه رطوبت چوب از حدود نقطه اشباع آن تجاوز کند هدایت و مقاومت الکتریکی  ان ثابت میماند که این موضوع باعث محدودیت اندازه گیری به وسیله رطوبت سنج ها می شود.

علاوه بر رطوبت ، حرارت محیط نیز بر مقدار مقاومت الکتریکی چوب اثر می گذارد. در یک قطعه چوب مقاومت الکتریکی جهت محوری تقریبا به کمتر از نصف جهت شعاعی و مماسی میرسد و در دو جهت اخیر تقریبا با هم برابر است.

جدول صفحه ۱۰۹ مقاومت الکتریکی چوب در جهت مختلف بر حسب مگا اهم سانتی متر

  • ضریب نگه داری الکتریکی چوب:

عامل فوق عبارت است از ضرفیت نگه داری الکتریکی چوب به ضرفیت نگه داری الکتریکی خلا یا هوا که تقریبا برابر با  یک است به نام ضریب القای مخصوص چوب نامیده میشود این ضریب بسته به رطوبت چوب ساختمان چوب و در جهت مختلف این ماده تفاوت است.

*ضریب القا با افزایش وزن مخصوص زیاد می شود و در جهات محوری کمتر از جهات عرضی است .

*ضریب القا با افزایش رطوبت چوب زیاد می شود چون ضریب القای آب ۸۱ می باشد.

رنگ بو و طعم چوب

به طور کلی این خاصیت که بستگی به حواس انسان و قدرت تشخیص او دارد تقریبا غیرقابل اندازه گیری است و اشنایی به خصوصیات در این موارد محتاج تجزیه  و مرور زیاد است.

  • رنگ چوب :

که حاصل خاصیت جذب نور این  ماده است و بعلت وجود مواد متفرقه غیر از سلولز در این جسم است هر چقدر چوب سفید تر باشد مواد استخراجی آن کمتر است از این نظر اصولا قسمت مغز چوب و به طور کلی چوب درون بعلت وجود مواد استخراجی بیشتر با قسمت زیر پوست و برون چوب ، اختلاف رنگ پیدا کرده و در برخی از چوب ها اصولا تیره تر است از چوب هایی که این خاصیت تغییر رنگ در آنها به خوبی دیده می شود می توان گونه های گردو ، توت، آزاد، بلوط و اقاقیا  را از پهن یر گان و کاج دریایی ، سدر و کاج جنگلی را از سوزنی برگان نام برد.

تیرگی چوب با دوام آن  را بطه مستقیم دارد. ولی در این مورد چوب زرین استثنا است و با وجود چوب رنگ روشن دوام یادی دارد.

  • بو و طعم چوب:

این دو خاصیت هم نتیجه وجو مواد خارجی در چوب می باشد و در شناسایی چوب نقش مهمی بازی میکند بعلاوه از خواصی هستند که در مصارف چوب میتوانند موثر واقع شوند.

چوب های خوش بو نظیر سرو حمزه ای، رزین ، ارس  و صندل به مصارف لوکس و مداد سازی می رسند .

درباره‌ی مدیریت

حتما ببینید

انواع بتن

انواع بتن و کاربردهای هرکدام

انواع بتن انواع بتن را می توان از جهات مختلف بررسی نمود مثلا تقسیم بندی براساس …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *